Rycerz średniowieczny Rycerskie obyczaje.Dlaczego mówimy o kulturze świeckiej w związku z rycerstwem?Cechy rycerza.Co to jest etos rycerski?Podbudowa ideologiczna

Rycerze

Kilka ważnych pytań związanych z rycerstwem:

Kim był rycerz?
To przedstawiciel najwyższej klasy społecznej człowiek pochodzący z wysokiego rodu.Posiada herb,zawołanie,majątek,jego ród wsławił się zazwyczaj dokonaniami na polu bitwy.Mieszka na zamku.Podlegają mu mieszkańcy należących doń ziem.Ma wasali podległych mu rycerzy,często sam jest wasalem możniejszego pana.Jego zawód,sens istnienia i chluba to rzemiosło wojenne.Obyczajowość rycerska stanowi trzon średniowiecznej kultury dlatego jest to też najważniejszy bohater literatury świeckiej.

Skąd się brali rycerze?
Aby zostać rycerzem,trzeba było się urodzić w rodzie rycerskim.U zarania epoki bywało,że król nadawał herb i pasował na rycerzy mężów bardzo zasłużonych w walkach później jednak coraz trudniej było uzyskać rycerskie przywileje.

Gdzie mieszkali rycerze?
W rodowych siedzibach,czyli zamkach dziedziczyli je lub budowali,fundując z łupów wojennych.Kiedy nie wyruszali na wyprawy organizowali turnieje rycerskie,wiedli zamkowe życie,uczestniczyli w codziennych mszach,gospodarowali,umilając sobie dni występami trubadurów.Kiedy wyruszali na wyprawy,domostwami zajmowały się rycerskie żony. Jeśli w podróż to konno,w zbroi tak ciężkiej,że lepiej nie spadać z konia,z całym rynsztunkiem i być może szarfą damy serca przypiętą do ramienia.Miecz,którym średniowieczny właściciel biegle władał współczesny człowiek może ciągnąć,niektórzy siłacze potrafią podnieść.Jeśli rycerz akurat rezyduje w zamku,to być może ucztuje.Lubi dobrze zjeść głównie mięsiwo i nade wszystko słodycze.

Od czystej wody i ksiąg raczej stroni,ale ma inne zalety:

• jest pobożny w obronie wiary lub by ją krzewić,walczy i odda życie,na modły i msze przeznacza dużą część dnia
• jest wierny Bogu,swojemu władcy i damie swego serca
• jest honorowy honor rycerski ceni ponad wszystko,hańby nie przeżyje bez zemsty(dlatego często się pojedynkuje)
• jest odważny i waleczny,dąży do mistrzostwa w swoim rzemiośle(perfekcja w walce)
• jest szlachetny,prawdomówny,prawy w miłości i przyjaźni

Znani rycerze średniowiecza:

• Roland z kręgu króla Karola Wielkiego.Główny bohater"Pieśni o Rolandzie",podręcznikowy wzorzec rycerza
• Lancelot rycerz Okrągłego Stołu,z kręgu króla Artura,poszukujący świętego Graala.Zakochany w królowej Ginewrze
• Artur król,ale także rycerz.Główna postać opowieści"Okrągłego Stołu".Dobry,sprawiedliwy zgromadził wokół siebie rycerstwo przy słynnym okrągłym więc niewyróżniającym nikogo stole
• Parsifal rycerz ze świty Artura.Czysty,pobożny ideał rycerza

 Jakich polskich rycerzy bohaterów literatury umiesz wymienić?

• Zawisza Czarny postać prawdziwa,wzór polskiego rycerstwa średniowiecznego,jego nazwisko stało się symbolem szlachetności i solidności
• Jurand ze Spychowa bohater"Krzyżaków",skrzywdzony okrutnie przez zakon,prawy polski rycerz,dobry chrześcijanin,patriota,ojciec
• Zbyszko z Bogdańca młody rycerz,główny bohater"Krzyżaków",posiada wszelkie rycerskie cnoty:prawy,szlachetny,odważny,pobożny,wierny swojej damie,królowi,ojczyźnie,przy tym mistrz w walce
• Bohaterowie Trylogii Henryka Sienkiewicza:Jan Skrzetuski,Michał Wołodyjowski,Andrzej KmicicUwaga!

to rycerze siedemnastowieczni,nie średniowieczni,ale spełniają wiele cech kodeksu rycerskiego,na plan pierwszy spośród nich wysuwa się miłość ojczyzny i wierność w przyjaźni.

Rycerskie obyczaje

Co to znaczy obyczaj rycerski?
Rycerstwo było stanem silnie zrytualizowanym.Oznacza to,że rycerzy ściśle obowiązywały konwencje określające,co i jak należy czynić w codziennym życiu,w walce,podczas świąt.Dziś większość jest już nieaktualna,ale wpłynęła na ukształtowanie naszej świadomości.Przykład?Rycerskość dżentelmenów wobec dam.

Podbudowa ideologiczna
Średniowieczne społeczeństwo potrzebowało ideowej motywacji do swoich działań.Rycerze ruszali do walki po co?Głównym celem było,oczywiście,krzewienie wiary chrześcijańskiej,lub jej obrona.Potem walka stała się potrzebna do obrony własnych ziem,a także ojczyzny.U podstaw ideologii rycerskiej leży jednak obrona Kościoła,prawdy,dobra.I tak na początku Europy chrześcijańskiej wojownicy połączyli wiarę i wojnę stali się rycerzami

Jak zostać rycerzem pasowanie
Rycerzem poza wczesnym etapem kształtowania się tego stanu trzeba było się urodzić.Syn szlachecki czyli z rodu,który miał rodowy klejnot,herb,zawołanie w pewnym wieku dostępował zaszczytu pasowania na rycerza i odtąd musiał przestrzegać kodeksu rycerskiego.Ceremonia pasowania poprzedzona była spowiedzią i komunią świętą.Pasowanie polegało na przypięciu pasa z mieczem i na uderzeniu pasowanego płazem miecza w ramię.Można było również otrzymać szlachectwo za zasługi.Na przykład król mógł nadać szlachectwo za szczególne bohaterstwo w walce.Taki początek miało wiele rycerskich rodów.

Herb i zawołanie
Nierozerwalnie związane z rycerskim stanem.Herb to dziedziczna oznaka przynależności
do rodu,zawołanie zaś to okrzyk,hasło zwołujące do walki członków danego rodu.

Śluby rycerskie
Rycerz składał święte śluby podczas pasowania.Ale potem mógł złożyć śluby dodatkowe w jakiejś intencji.Śluby wierności damie były na porządku dziennym,ale też bardziej wyrafinowane:posty,umartwianie,wstrzemięźliwość,noszenie włosiennicy np.do czasu odbycia pielgrzymki lub pokonania wroga.Ślubowanie utrwalił w literaturze Henryk Sienkiewicz w"Krzyżakach"pamiętamy śluby Zbyszka z Bogdańca.

Rzemiosło,broń,turnieje
Gotowość do walki,ćwiczenia w sztuce,a potem udział w wojnie to obowiązek rycerza.Do nauki nie przykładał wagi,do higieny także nie.Walczył w ciężkiej zbroi,używał kopii,miecza,topora.Wymagało to siły i odporności.Walczono nie tylko na wojnie w czasach pokoju organizowano turnieje.Zbierał się dwór,damy wiązały swoim rycerzom szarfy i przyglądały się pojedynkom.Zdobyte trofeum rycerz składał u stóp swojej wybranki.

Honor
Rycerska obsesja.Rycerz nie mógł być fałszywy,kłamstwo było największą hańbą.Zawsze dotrzymywał słowa inaczej był zdrajcą.Rycerze byli przewrażliwieni na swoim tle.Za obelgę,obrazę honoru damy od razu stawali w szranki.

Pojedynki
Na porządku dziennym.Rycerze reagowali gwałtownie,a często prowokowali przeciwnika.Najczęściej powodem pojedynku była dama,nie tylko jej obraza,ale na przykład powątpiewanie wyrażone przez innego rycerza,iż wybranka przeciwnika jest jedyną,najpiekniejszą,najcnotliwszą na świecie…Pojedynek rozpoczynało rzucenie w twarz rękawicy,podjęcie rękawicy było podjęciem wyzwania.

Miłość
Dworna miłość stała się ulubionym tematem trubadurów.Rycerz wybierał damę i…miłował ją.Wielbił ją,nosił jej barwy,wzdychał do niej,służył jej.Wychwalał jej urodę i szukał zwady,jeśli ktokolwiek nie podzielał jego zachwytów nad ową panią(lub podzielał zbyt mocno).Była to miłość niby platoniczna,ale średniowiecze nie było wcale takie pozbawione zmysłów.

Dlaczego mówimy o kulturze świeckiej w związku z rycerstwem?

Bo mimo,że rycerze byli pobożni,to z ich życiem wiązała się literatura i obyczaje świeckie.Tworzono pieśni i opowieści o miłości,czynach wojennych,urodzie dam,podczas gdy modlitwy i sławienie Boga pozostawało raczej w obrębie kultury religijnej związanej z duchowieństwem.

Średniowieczne opowieści o rycerzach układają się w dwa główne cykle:

• Cykl arturiański:
  "Opowieści o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu"
• Król Artur(postać legendarna)panował zapewne około V lub VI wieku
• Osoby:rycerze Lancelot,Gowen,Parsifal,królowa Ginewra,czarnoksiężnik Merlin
• Miejsce:Bretania kraj mityczny,prawdopodobnie leżący częściowo we Francji i Anglii.Idea okrągłego stołu wywodzi się ze starego bretońskiego cyklu opowieści o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu.Król Artur,który założył stolicę w mieście Camelot,nie chcąc wyróżnić żadnego ze swych wojowników,a przeciwnie podkreślić ich równość,kazał zbudować okrągły stół.Przy takim stole miejsca są równoważne,choć rycerzy było aż 150.Możesz zostać zapytany o znaczenie symbolu jakim jest okrągły stół przy nim wszyscy partnerzy traktowani są na równi,mają równe prawa.
• Cykl karoliński
• Chansons de geste(pieśni o czynach)w tym"Pieśń o Rolandzie"
• Król Karol Wielki panował w VIII wieku,został nawet cesarzem i założycielem dynastii Karolingów.Władał potężnym imperium w Europie,to dopiero jego synowie podzielili je na tereny dzisiejszej Francji,Niemiec i Włoch(mniej więcej)
• Osoby:Karol Wielki,Roland,Oda,zdrajca Ganelon,przyjaciel Oliwier
• Tematy:etos rycerski,wzór władcy,wymiar religijny,walka z Saracenami

Cechy rycerza

• waleczność
• odwaga
• honor
• wierność władcy
• wierność damie serca
• wierność w przyjaźni
• duma
• pobożność
• prawdomówność
  Znaki szczególne
• Zbroja
• Giermek sługa opiekuje się koniem,nosi ekwipunek
• Rumak ukochany koń
• Miecz narzędzie pracy czyli podstawowa broń rycerza
• Dama serca ukochana kobieta,ale niekoniecznie kochanka.Rycerz często wielbi damę platonicznie,chętnie staje do pojedynku w obronie jej honoru

Cztery zasady rycerza,wg trzynastowiecznego poematu:

• unikaj krzywoprzysięstwa i zdrady
• czcij kobietę
• codziennie bierz udział we mszy
• pość w piątki

Zauważ,że to dzięki twórcom romantyzmu średniowiecze kojarzy się Nam głównie jako epoka rycerstwa.Zafascynowani stanem rycerskim,taki obraz zarysowali w swoich dziełach,a ten utrwalił się w świadomości odbiorcy.Wspomniany tu być może choćby Mickiewicz i jego Konrad Wallenrod,Grażyna albo Słowackiego Zawisza Czarny.

Zapamiętaj!
Chansone de geste pieśni o czynach rycerskich.
Słynne cykle:

• cykl karoliński o rycerzach króla Karola Wielkiego(Francja)
• cykl arturiański o rycerzach króla Artura(Francja,Wielka Brytania)
• Pieśń o Nibelungach(Niemcy)
• Poemat o Cydzie(Hiszpania)

Co to jest etos rycerski?
Jaki powinien być idealny rycerz?
Etos rycerski(nie mylić z eposem rycerskim to gatunek literacki)jest niepisanym kodeksem zachowań i postaw,który obowiązywał każdego szlachetnie urodzonego,czyli rycerza.W średniowieczu bowiem rycerzem zostawało się nie za zasługi,ale przez przynależność z urodzenia do odpowiedniej klasy społecznej.Rycerz był przede wszystkim chrześcijaninem i jego świętym obowiązkiem była walka z poganami oraz…ich nawracanie,najczęściej przy użyciu miecza.Dobry rycerz musiał być absolutnie wierny i oddany swojemu panu,a także swojej damie serca,w której imieniu staczał boje.Prawość,szlachetność,odwaga,dzielność i honor takich cnót wymagano od rycerza.Idealny rycerz nie ucieka się do podstępu czy zdrady,tylko zawsze walczy otwarcie,do końca,nie troszcząc się o życie ziemskie.Powinien też opiekować się słabszymi,czyli kobietami i dziećmi.

Co pozostało do dziś z kultury rycerskiej?

• Z kasty rycerskiej wytworzyła się szlachta
• Przez wieki była to warstwa uprzywilejowana,uważająca się za wyższą od reszty społeczeństwa,ale też uznająca,że szlachectwo zobowiązuje

Co to znaczy?
Że w kodeksie postępowania rycerzy i szlachty na szczycie wartości widniały takie cechy jak szlachetność,pomoc uboższym,obrona słabszych,umiłowanie honoru,prawdomówność,pogarda dla kłamstwa,uprzejmość wobec kobiet.Trzeba przyznać,że powyższe podstawy nie straciły na aktualności.Po dziś dzień używamy jako bardzo pozytywnych określeń słów:człowiek honoru,rycerski a spadkobiercą kodeksu rycerskiego powinien czuć się każdy harcerz.

Obyczaje rycerskie

1 Ślubowanie rycerz miał w obowiązku wybrać sobie damę bliską sercu i ślubować jej wierną służbę.Wybranka nie zawsze zostawała w przyszłości żoną rycerza.Czasem ślubowano wierność kobietom innych ważnych rycerzy lub małżonkom swych władców

2 Pojedynki były przeprowadzane w czasach pokoju.Rycerz mógł wykazać się walecznością i swymi umiejętnościami.Dzięki pojedynkom rycerze mogli się wzbogacić,gdyż istniał zwyczaj,aby zwycięzca przejmował od swego pokonanego rywala jego konia,zbroje lub wojenne łupy

3 Ułaskawienie skazanego skazany został ułaskawiony w chwili,gdy niewiasta zarzucała biała chustę zwaną nałęczką na głowę mężczyzny.Oznaczało to,że kobieta chce zostać jego żoną i ręczy za ukochanego swą niewinnością

4 W niepisanym kodeksie rycerskim istniał nakaz pozostawania na miejscu pojedynku po skończonej walce.Nie wolno było opuścić pola walki bezpośrednio po pojedynku

5 Najistotniejszym obowiązkiem rycerzy była służba w interesie ojczyny,króla oraz swej wiary.Rycerze musieli także unikać niesłusznej wojny.Miał obowiązek być zawsze uczciwym i prawym mężczyzną

6 Kodeks rycerski mówi także o ochronie sierot.Istniał zakaz atakowania sierot.Rycerze mieli za zadanie chronić dzieci pozbawione opieki a także ochronę ich mienia.Prawy rycerz nie uważał za wroga kobiet,osób starszych ani dzieci

7 W średniowieczu panował obyczaj,aby rycerz wjeżdżał do miasta w pełnym uzbrojeniu.Świadczyło to o gotowości do walki a z ilości i jakości rycerskiego ekwipunku można było stwierdzić dobrobyt rycerza

8 Rycerz nie miał prawa odmówić walce.Powinien być zawsze do niej przygotowany a służba narodowi stanowiła podstawę jego życia.Rycerz był wzorem patriotyzmu.Męskość i odwaga wyróżniały go spośród innych poddanych.Pełnił on główną rolę na dworze i niejednokrotnie żywiono w nim ostatnie nadzieje

KODEKS RYCERSKI

o żywocie:
-człeka wszelakiego szanować
-miłość w sercu nosić
-prawdę sercem i usty wyznawać
-dobra i prawości przed złem i niesprawiedliwością bronić
-słowu danemu wiernym być
-zapalczywości nie mieć,gniewu nierozważnym uczynkiem nie wykonywać
-zważać na dumę rycerską by pychą nie została splamiona
-nigdy,jako żyw,pleców swoich wrogowi nie ukazywać
o służbie:
-o ducha swego i ciało doskonalić
-w wierności powołaniu swemu pozostawić
-o ciało swe w sprawności trzymać,być zawsze do broni gotowym
-o majątek swój pomnażać i w należytym porządku trzymać,by godnie w pole wystąpić,gdy zajdzie potrzeba
-o w miłosierdziu swoim hojnym być,w złej przygodzie uczynkiem i majątkiem wspomagać
o porządku:
-sprzeczek nie miłować
-ze skłóconymi pojednać się przed słońca zachodem
-rozkazaniu starszego we wszystkim być posłusznym
-oczu nie zamykać na grzechy występnych braci,lecz ku ich naprawie podążać
-nie być winu ponad miarę oddanym,umysł w trzeźwości trzymać
-do przyzwoitości się wdrażać,słów Złego w zwyczaju nie naśladować
-oręża pochopnie nie dobywać,w stanie gotowości utrzymywać
Z ciekawszych rzeczy:
-Zbroje płytowe(czyli te lśniące,kojarzone z rycerstwem)weszły do użytku bardzo późno.Np.w czasie Świętych Krucjat najznaczniejsi baronowie byli pancerni w...kolczugi
-Kodeks rycerski ukształtował się dosyć późno.Wbrew pozorom przez długi czas rycerstwo polegało na tym,o czym śpiewa Jacek Kowalski w balladzie"Pochwała wojny":"Rycerzem się zaczyna być,gdy można rąbać,kłóć i bić".Byli to wojownicy
-Bitwa w średniowieczu była zabiegiem pokojowym.Dlaczego?Wojna w znacznej mierze polegała na podjazdach,grabieżach,etc.Po bitwach zawierano z reguły pokój(czyli uznawano jej wynik i tym samym ludzie mieli kilka lat oddechu czasem więcej)
-Miecz rycerski ważył w okolicach 2,5 kilo.Często mniej.Był niewiele cięższy od"smukłych i lekkich"katan wschodu

Obyczaje rycerskie w średniowieczu:pasowanie,turnieje rycerskie,obowiązki

Średniowieczny rycerz był człowiekiem szalenie zajętym.Stawianie się na każde żądanie swojego władcy,zarządzanie pańskim majątkiem i turnieje to tylko niektóre z ich obowiązków.Biorąc pod uwagę wszystkie obszary życia,w które rycerz był zaangażowany,czas na wojowanie wygospodarowywał chyba cudem.Rycerze wywodzili się głównie ze szlachty,czasem spośród zamożniejszego mieszczaństwa.Rycerzem mógł zostać ten,kto był godny tego zaszczytu i kogo rycerstwo przez pasowanie przyjęło do swojego stanu.Rycerz nie mógł być biedny,choćby dlatego,że musiało go być stać na ekwipunek i konia,bo jak sama nazwa pochodząca z niemieckiego wskazuje("ritter"jeździec),musiał mieć na czym jeździć.No i w czym.Ekwipunek wojenny,w tym broń i strój odpowiedni na każdą okazję wszystko to było nieodłącznym atrybutem rycerza.

Od pacholęcia do pasowania

Przyszły rycerz miał zwykle ojca,wuja lub stryja rycerza.Ledwie mógł udźwignąć patyk,a już zaczynał ćwiczyć machanie i zadawanie ciosów.Potem trafiał na dwór suwerena swojego krewnego,gdzie uczył się wszystkiego,co powinien umieć rycerz.Przechodził treningi jazdy konnej,walki wręcz,władania mieczem,polowania,ale również uczył się czytać i pisać,posługiwać sztućcami i zabawiać damy.Jeśli miał słuch,szkolił się w grze na którymś z popularnych na dworach instrumentów strunowych,a jeśli był wystarczająco bystry uczył się grać w szachy.Jako młodzieniec znający łacinę,mający dobre maniery i umiejący w biegu dosiąść konia był podporą jakiegoś starszego rycerza w charakterze giermka.Zdejmował i zakładał swojemu panu zbroję,usługiwał mu,polerował miecz,karmił i czesał konia i czekał na swoją kolej,czyli na to,że i jemu jako rycerzowi jakiś młokos będzie usługiwał.Giermkowie zabierani przez swoich panów na wyprawy wojenne mieli szanse na przyspieszone pasowanie tuż przed bitwą.O ile na dworze ceremoniał pasowania był złożony,a towarzyszyły mu uroczystości,o tyle w warunkach polowych rycerzem zostawało się przez klepnięcie płaską stroną miecza.Bywało,że po następnym"klepnięciu",w bitwie,młody rycerz kończył karierę w płytkiej mogile.My jednak,chcąc ukazać rycerskie obyczaje,weźmiemy za przykład rycerza,który dożył turnieju,brał udział w biesiadach i kochał dziwaczną miłością dworską,której fenomen do dzisiaj nie został do końca rozpoznany przez badaczy.

Pasowanie na rycerza

Rytuał ten,wbrew filmowej famie,nie oznaczał osiągnięcia męskiego wieku ani poziomu umiejętności pozwalających brać czynny udział w walce.Był to gest wyłącznie symboliczny.Zwyczajowo na rycerzy pasowani byli tak młodzi synowie władców,że o stanięciu do walki nie mogli nawet marzyć.Z drugiej strony przy różnych okazjach pasowano podstarzałych wojów doświadczonych w walce.Najbardziej rozbudowany ceremoniał poprzedzała spowiedź i komunia,potem następowało wręczenie poświęconego pasa,ostrogi i miecza.Po założeniu zbroi kandydat na rycerza wygłaszał przysięgę dotyczącą przestrzegania świętych rycerskich obyczajów.Na koniec rycerz prowadzący ceremonię uderzał pasowanego bokiem głowni miecza w ramię lub w kark.

Obowiązki

Podstawowym obowiązkiem każdego rycerza było stawienie się na wezwanie swojego władcy.Konno,w odpowiednim rynsztunku i z bronią.Niestawienie się groziło karą pieniężną,a nawet odebraniem lenna.Zajęci gospodarką,żyjący z daleka od dworu rycerze,ci mniej zamożni i bardziej pochłonięci codziennością,byli dosłownie odrywani od zarządzania majątkiem.Nie mieli jednak wyjścia,bo gdyby nie pańskie lenno,nie mieliby na czym gospodarować.Na szczęście wielkie bitwy były rzadkością.

Turnieje i miłość

Pierwszy turniej rycerski zorganizowano we Francji w 1066 roku.Do połowy XIV wieku turnieje polegały głównie na zbiorowych starciach dwóch grup,czyli minipotyczkach.W praktyce były to rzeźnie pod gołym niebem.Historia zachowała na kartach opis turnieju horroru z Neuss nad Renem,w którym poległo blisko 370 zawodników.Trup słał się gęsto nie tylko pośród dostarczających tej rozrywki rycerzy,ale i pośród odbiorców.Kiedy w XII wieku modne stały się turniejowe pojedynki,rozrywka przerodziła się w znacznie mniej krwawą.Mimo,że obwarowane licznymi zasadami i ze stałą tendencją w kierunku taktycznych popisów wolnych od śmiertelnych ciosów,turnieje przez wieki były zarezerwowane dla desperatów zdolnych ryzykować życie z błahych powodów.W średniowieczu szlachetnie urodzone damy miały słabość do rycerzy,czemu nie należy się dziwić.Byli zwykle młodzi,przystojni i waleczni.Przeszkoleni pod kątem nierobienia wstydu przy stole,oczytani w księgach dostępnych w przeciętniej zamkowej bibliotece i bardzo spragnieni tego,by w ich sercach zagościło coś poza odwagą i honorem.Wzorcowa pani rycerskiego serca była urodzona znacznie szlachetniej niż rycerz,a jej serce mogło być zdobyte tylko jakimś heroicznym wyczynem.Ponieważ ostatni smok zginął 65 milionów lat przed pierwszym rycerzem,był z tym heroizmem pewien problem.Od czego jednak dworskie intrygi?Zawsze znalazł się ktoś,kto nastawał na honor damy.Ponieważ pięknych dam było stanowczo mniej niż pięknych rycerzy,konkurencja była spora.Co ciekawe,miłość rycerza do damy jego serca nie znała przeszkód w postaci męża tej damy.Zwykle mąż też owych przeszkód nie czynił.Bo jeśli miał żonę,dla której żaden rycerz nie skoczył ze skały na kark innego rycerza,to pozostawało mu jedynie udać się na turniej.W charakterze ochotnika.

Rycerstwo polskie,kodeks rycerza,tytuł rycerski

Rycerstwo polskie to jedna z warstw społecznych funkcjonujące w Polsce w okresie średniowiecza.Trudnili się służbą wojskową.Rycerstwo polskie,ze względu na swoją funkcję,należało do uprzywilejowanej grupy społecznej,posiadając liczne przywileje.Posiadało własny Kodeks rycerza,który był zapisem najważniejszych zasad dotyczących zachowania rycerzy w różnych dziedzinach życia.Zawisza Czarny należał do największych postaci polskiego rycerstwa,do dziś krążą o nim legendy.Wasal,czyli osoba podległa zwierzchności swojego suwerena,miał za zadanie służyć wiernie,przede wszystkim w formie służby wojskowej i ochraniania swojego pana,w zamian otrzymując liczne przywileje.Działania wasala było objęte specjalnymi zasadami,ujętymi w formie etosu i kodeks rycerski.Giermek otrzymywał tytuł rycerski podczas specjalnej ceremonii pasowania.W XIII i XIV rycerstwo polskie przekształciło się w szlachtę.W Europie,tytuł rycerski należał do niższych tytułów szlacheckich.Zupełnie inaczej wyglądało to w Polsce,gdzie zgodnie z zasadą równości szlacheckiej cała szlachta była zaliczana do rycerstwa,czasami określano ją również zamiennie kawalerami.Kodeks rycerza uczynił z polskiej szlachty jedną z lepszych w Europie.Przykładem dzielnego i wyjątkowo popularnego w tym czasie był Zawisza Czarny.